Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Rất chật, đến mức không còn khoảng trống: "chật cứng" mô tả trạng thái một không gian hoặc vật chứa bị lấp đầy hoàn toàn, không còn chỗ để di chuyển hoặc thêm vào.
   • Quá chật, gây khó chịu: Dùng để chỉ quần áo, giày dép hoặc đồ vật bó sát, khiến người mặc hoặc sử dụng cảm thấy bức bối, khó chịu.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Xe buýt chật cứng người, không còn chỗ đứng. (Xe buýt rất đông, không còn khoảng trống nào.)
  • Chiếc áo này chật cứng, tôi không mặc vừa. (Chiếc áo quá chật, không vừa với cơ thể tôi.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "chật cứng" có thể dùng với nghĩa bóng để chỉ sự đầy ắp, căng thẳng:

  • Lịch làm việc của anh ấy chật cứng các cuộc hẹn. (Thời gian biểu của anh ấy có quá nhiều cuộc hẹn, không còn thời gian rảnh.)

• "chật cứng" trong ngữ cảnh vật lý: mô tả sự căng, bó sát đến mức gây biến dạng:

  • Dây thừng buộc chật cứng khiến nút thắt khó tháo. (Dây thừng được kéo căng quá mức.)

Biến thể và từ gần giống

• Chật (tính từ): thiếu không gian, hẹp.

  • Căn phòng này hơi chật. (Căn phòng này có diện tích nhỏ.)

• Cứng (tính từ): không mềm dẻo, khó uốn cong.

  • Tấm ván cứng quá, khó cắt. (Tấm ván rất rắn, khó cắt.)

• Chật cứng không có dạng danh từ hay động từ riêng biệt; nó luôn là tính từ ghép.

Từ đồng nghĩa

• Chật ních: rất chật, không còn khoảng trống.

  • Hội trường chật ních người. (Hội trường đầy người, không còn chỗ.)

• Chật kín: bị lấp đầy hoàn toàn.

  • Tủ sách chật kín sách. (Tủ sách đầy sách, không còn chỗ trống.)

• Bó sát: ôm khít, gây khó chịu.

  • Quần bó sát làm khó cử động. (Quần ôm chặt, gây khó khăn khi di chuyển.)

Thành ngữ liên quan

• Chật cứng như nêm: rất chật, không còn chỗ trống.
  • Phòng họp chật cứng như nêm. (Phòng họp đông đúc, không còn chỗ ngồi.)